E-Ticaret Muhasebesi: Pazaryeri Satıcısı İçin Fatura, Hakediş ve Mutabakat

Klasik perakendede akış basittir: satarsın, parayı alırsın, fatura kesersin. Pazaryerinde araya platform girer ve akış üçe bölünür: (1) Satış — müşteriye faturayı sen kesersin ama parayı platform tahsil eder. (2) Kesintiler — platform komisyon, kargo bedeli ve hizmet ücretlerini tahsilattan düşer ve bunlar için sana fatura keser. (3) Ödeme — kalan tutar, platformun ödeme takvimine göre haftalar sonra "hakediş" olarak hesabına geçer. Yani bir siparişin muhasebesi tek kayıt değildir; satış faturası + birden çok gider faturası + gecikmeli banka hareketi olmak üzere en az üç ayrı kayıttır.

Pazaryeri satışında satış faturasını müşteriye satıcı keser; platform yalnız aracıdır. Pratikte bu, her sipariş için müşteri bilgileriyle e-arşiv fatura (kurumsal alıcıya e-fatura) düzenlemek demektir — e-belge zorunluluk eşikleri gereği pazaryeri satıcılarının fiilen tamamı e-belge düzenine tabidir. Faturanın sipariş tutarı, iskonto gösterimi ve KDV oranıyla platform kayıtlarına birebir uyması gerekir; iadede de iade faturası/iptal süreci işletilir. Yüzlerce siparişte bunu elle yapmak sürdürülemez — fatura kesimi, otomasyona bağlanacak ilk süreçtir.

Ecomiro'da birleşik sipariş ekranından seçtiğin siparişler için Paraşüt üzerinde toplu taslak e-fatura oluşturulur: müşteri, kalem, KDV ve tutar eşlemesi otomatiktir; taslaklar muhasebe onayından geçip kesinleşir. "Taslak" adımı bilinçlidir — e-belge bir kez kesildi mi geri alınamaz, son kontrol insanda kalır.

Read the e-invoice guide

Platformun tahsilattan düştüğü her kalem, sana kesilen bir gider faturasına karşılık gelir ve KDV'si indirim konusudur. Takip edilecek başlıca kalemler:

• Komisyon faturası — Kategori oranına göre satış bedeli üzerinden; kampanya dönemlerinde oran değişebilir — sipariş bazında doğrulamak fazla kesintiyi yakalatır.
• Kargo faturası — Desi bazlı tarife; beyan desisi ile faturalanan desi farkı itiraz konusudur.
• Hizmet/işlem bedelleri — Ödeme hizmeti, platform hizmet bedeli, reklam (sponsorlu ürün) harcamaları.
• Ceza/kesinti kalemleri — Geç kargolama, iptal ve eksik ürün kesintileri — ayrı izlenmeli, tekrarlıyorsa kök sebep çözülmeli.

Bu faturaları ay sonunda toptan işlemek yerine sipariş/dönem bazında eşleştir: hangi kesinti hangi siparişe ait bilinmezse kârlılık raporun ortalama üstünden yanıltır.

Commission refund guide

Pazaryerleri satış bedelini anında ödemez; sipariş teslim edildikten sonra platformun ödeme periyoduna göre hakediş hesaplanır ve tipik olarak satıştan 2-4 hafta sonra banka hesabına geçer. Bu gecikmenin iki pratik sonucu var: (1) Nakit akışı planı — yoğun satış ayında bile kasan boş olabilir; tedarik ödemelerini hakediş takvimine göre planla. (2) Mutabakat zorunluluğu — belirli bir haftada yatan ödeme, o haftanın değil önceki haftaların satışlarına aittir; "bu ay şu kadar sattım, şu kadar yattı, fark nerede?" sorusunun cevabı çoğu zaman hata değil dönem kaydırmasıdır.

Trendyol settlement & early payment guide

Mutabakat, platformun hesap ekstresindeki kalemlerle (satış, komisyon, kargo, iade, ceza, diğer) banka hesabına yatan ödemeleri eşleştirmektir. Sağlıklı rutin aylıktır ve üç kontrol içerir: ekstredeki satış toplamı kestiğin faturalarla uyumlu mu; kesinti kalemleri aldığın gider faturalarıyla birebir mi; yatan ödemeler ekstrenin ödeme kalemleriyle örtüşüyor mu. Fark bulursan üç tipik sebep vardır: dönem kayması (ödeme gecikmesi), iade/iptal düzeltmeleri ve fazla kesinti (itiraz konusu).

Ecomiro'nun Hesap Ekstresi & Ödeme Mutabakatı ekranı Trendyol ekstresini kalem kalem içeri alır, ödemelerle otomatik eşleştirir ve "fazla/eksik ödendi" görünümünü dönem kaydırmasını hesaba katarak verir — Excel'de saatler süren mutabakat panelde dakikalara iner.

Muhasebe düzeninin vergi ayağında üç başlık öne çıkar. KDV: satış faturalarındaki KDV "hesaplanan", komisyon/kargo/tedarik faturalarındaki KDV "indirilecek" taraftır; fark aylık KDV beyanında ödenir. Stopaj: pazaryeri ödemeleri üzerinden %1 gelir/kurumlar vergisi stopajı uygulanır — yıl sonu vergisinden mahsup edilen bir ön kesintidir, ek maliyet değildir ama nakit akışında görünür; kesinti ve mahsup mekanizmasının tamamı e-ticaret stopajı rehberinde. Gelir/kurumlar vergisi: şirket türüne göre beyan düzeni değişir. Oranlar ve eşikler güncellenebildiği için beyan takvimini mali müşavirinle yürüt; senin işin ona doğru ve eksiksiz veri akıtmak.

See the e-commerce tax guide

Sürdürülebilir e-ticaret muhasebesi üç katmanlı bir zincirdir: (1) Veri katmanı — tüm pazaryeri siparişleri, kesintiler ve iadeler tek yerde toplanır; Ecomiro bunu bağlı tüm platformlardan otomatik yapar ve sipariş bazında net kârı hesaplar. (2) Belge katmanı — satış faturaları otomasyonla, gider faturaları düzenli içe alımla işlenir (Paraşüt entegrasyonu: birleşik siparişten toplu taslak e-fatura). (3) Beyan katmanı — mali müşavir, ilk iki katmandan gelen düzenli veriyle beyanları verir. Zincirin koptuğu yer genellikle 1-2 arasıdır: sipariş verisi ile fatura kayıtları elle taşınırken uyumsuzlaşır; otomasyona ilk bağlanacak halka burasıdır.

• Tüm kanalların sipariş + kesinti verisini tek panelde topla
• Satış faturası kesimini otomasyona bağla (taslak → onay → kesim)
• Aylık mutabakat rutinini kur: ekstre ↔ fatura ↔ banka
• Sipariş bazlı net kâr raporunu muhasebe değil yönetim aracı olarak da kullan

VAT add / extract calculator